در سال ۱۹۶۹، مردی به نام دیو توماس در کلمبوس اوهایو درِ رستورانی را گشود که اسم دخترش روی آن بود: وندیز. توماس که کارش را در آشپزخانههای KFC آغاز کرده و مستقیم از کنار کرنل سندرز، فوت و فن برندسازی آموخته بود، یک ایده ساده اما جسورانه داشت: همبرگری با گوشت تازه، مربعیشکل، که به سفارش مشتری تهیه شود.
همان ایده ساده امروز به سومین زنجیره بزرگ همبرگر جهان تبدیل شده است؛ برندی با ۷۴۰۰ شعبه در ۳۵ کشور که همچنان در رقابت تنگاتنگ با مکدونالد و برگرکینگ برای کسب جایگاه دوم بازار تلاش میکند. اولین فرانچایزی وندیز در آگوست ۱۹۷۲ در ایندیاناپولیس قراردادش را امضا کرد و از همان ابتدا مشخص بود که فرانچایز قرار است موتور اصلی رشد این برند باشد.
تا سال ۱۹۷۶ اولین شعبه خارج از آمریکا در همیلتون کانادا افتتاح شد و تا پایان همان سال پانصدمین رستوران وندیز در تورنتو راهاندازی شد.
امروز حدود ۹۴٪ از شعب وندیز در سراسر جهان توسط فرانچایزیها مستقل اداره میشوند. از طرفی وندیز با ایجاد ساختارهای مشارکتی مانند انجمن فرانچایزیها (Wendy’s Franchise Association)، تلاش کرده است ارتباط میان فرانچایزیها و هسته مرکزی برند را بهصورت نظاممند مدیریت کند. این انجمن بهعنوان صدای واحد فرانچایزیها، در بهبود تصمیمگیریهای عملیاتی، افزایش بهرهوری و حفظ یکپارچگی برند در مقیاس جهانی نقش مهمی ایفا میکند؛ موضوعی که نشان میدهد موفقیت یک فرانچایز تنها به افزایش تعداد شعب وابسته نیست، بلکه به کیفیت تعاملات درون سیستم نیز بستگی دارد.
تمایز از همان ابتدا؛ همبرگر مربعی، (Drive-Thru) مدرن و شعاری که تاریخ ساخت
وندیز از روز اول با رقبا متفاوت بود. همبرگرهای مربعیشکل روی نانهای گرد، نه یک بازی بصری، بلکه پیامی آگاهانه بود: گوشت از هیچ طرفی پنهان نمیشود. توماس بر این باور بود که کیفیت باید قابل رویت باشد.
در سال ۱۹۷۰ وندیز یک نوآوری دیگر به صنعت فستفود معرفی کرد که امروز بدیهی به نظر میرسد اما در آن زمان انقلابی بود: پنجره سرویسدهی به رانندگان یا همان (Drive-Thru) مدرن. این اختراع آنقدر تازه بود که مشتریان برای استفاده از آن به راهنمایی نیاز داشتند. اما شاید بزرگترین لحظه وندیز زمانی رقم خورد که با شعار کمپین تبلیغاتی «?Where’s the beef» در سال ۱۹۸۴، با اشاره به همبرگرهای کوچک رقبا چنان در فرهنگ عمومی نفوذ کرد که حتی در مناظرات سیاسی آمریکا هم به کار رفت. دیو توماس بعدها در بیش از 800 تبلیغ تلویزیونی حضور یافت؛ رکوردی که هیچ بنیانگذار شرکتی تا به حال نشکسته است.
افت، بازیابی و تحول دیجیتال
پس از درگذشت دیو توماس در سال ۲۰۰۲ پس از یک دهه مبارزه با بیماری، وندیز با چالش هویتی جدی روبهرو شد. تلاشهای مختلف برای جایگزینی چهره کاریزماتیک توماس یکی پس از دیگری ناکام ماند. اما وندیز توانست با بازگشت به ریشههایش یعنی کیفیت غذا و نوآوری در منو مسیر را پیدا کند.
امروز وندیز یکی از پیشگامان تحول دیجیتال در صنعت فستفود است؛ با کیوسکهای سلفسرویس، اپلیکیشن موبایل پیشرفته و طرح رستورانی «Global Next Gen» که فضاهای انعطافپذیر و نقاط تحویل موبایلی را در خود جای داده است.
توسعه جهانی؛ هدف 10هزار شعبه بینالمللی تا ۲۰۲۸
وندیز در سال ۲۰۲۱ با افتتاح هزارمین رستوران بینالمللی در لندن، نقطه عطفی مهم را پشت سر گذاشت. امروزه با ۷٬۴۰۰ شعبه در بیش از 35 بازار فعال هستند و هدف رسیدن به 10 هزار شعبه بینالمللی تا سال ۲۰۲۸ تعیین شده است.
در نیمه اول ۲۰۲۵، وندیز 118 رستوران جدید در سطح جهان افتتاح کرد و قراردادهای توسعهای برای ساخت 170 شعبه در ایتالیا و 20 شعبه در ارمنستان امضا شد.
رویکرد وندیز در توسعه بینالمللی بر حفظ یک قالب استراتژیک یکپارچه در کنار انعطافپذیری در اجرای منطقهای استوار است؛ به این معنا که هویت برند در سطح جهانی یکسان ثابت میماند، اما هر بازار محلی این امکان را دارد که متناسب با ذائقه و شرایط خود، بهترین نسخه از وندیز را ارائه دهد. داستان وندیز نشان میدهد که یک فرانچایز پایدار بر سه پایه بنا میشود:
- تمایز محصول که قابل کپی نباشد،
- سیستم فرانچایز منضبط با معیارهای سختگیرانه
- توانایی تطبیق با تغییرات بازار بدون از دست دادن هویت اصلی.
برای آشنایی بیشتر با ساختار سیستم فرانچایز وندیز، میتوانید به صفحه رسمی فرانچایز این برند مراجعه کنید. وندیز پس از پنج دهه هنوز با همان سؤال اولیه دیو توماس زندگی میکند: کیفیت کجاست؟ و پاسخ را هر روز در بیش از هفت هزار شعبهاش ثابت میکند.
نتیجه گیری
در واقع، مسیر رشد وندیز نشان میدهد که این برند با تکیه بر ارکان کلیدی توسعه فرانچایز در جهان از جمله گسترش جغرافیایی، بهرهگیری از فناوری برای بهینهسازی عملیات و استقرار یک سیستم اصولی و استاندارد، توانسته است به یک برند پایدار و مقیاسپذیر تبدیل شود (برای مطالعه بیشتر رجوع شود به مقاله «چرا ایران از ظرفیتهای بینظیری برای توسعه فرانچایز برخوردار است؟»).